Samen Sterk in Integrale (Brand)Veiligheid

Uw Kennisleverancier in (Brand)Veiligheid

    Uitgelicht: De brandveiligheid van Nederlandse gevels

    De Engelse hoofdstad Londen werd op 14 juni 2017 opgeschrikt door een enorme gevelbrand. De brand in de Grenfell Tower, waarbij 72 mensen om het leven zijn gekomen, was groot nieuws in alle landen. De brand is op een benedenverdieping ontstaan en heeft zich binnen korte tijd via de isolatie in de gevel kunnen uitbreiden over de 24 verdiepingen van de woontoren. Naar aanleiding van deze ramp zijn er ook in Nederland vragen ontstaan over de brandveiligheid van de gevels van Nederlandse gebouwen. In het televisieprogramma ‘Zembla’ is hierover een aflevering gemaakt, waarin duidelijkheid wordt gegeven over de gevaren van Nederlandse gevels.

    De brandveiligheid van gevels is dus een onderwerp dat veel mensen bezig houdt, maar hoe zit het nou eigenlijk met de wet- en regelgeving? Om een en ander verder uit te verduidelijken, willen wij u met deze blog meer informatie geven over de opbouw van de Nederlandse wet- en regelgeving, welke eisen er vanuit het publiekrecht worden gesteld aan gevels en in hoeverre dit resulteert in een daadwerkelijk veilige situatie.

    Voorschriften aangaande gevels in Nederland

    In Nederland moeten alle bouwwerken voldoen aan de wet- en regelgeving, die beschreven staan in het Bouwbesluit 2012. In dit Bouwbesluit worden eisen gesteld aangaande de brand- en rookklassen van toegepaste constructieonderdelen. Doel hiervan is om de ontwikkeling en de uitbreiding van brand en rook te beperken.

    Aan gevels worden enkel eisen gesteld aangaande branduitbreiding, niet aan de rookproductie. Dit omdat aan de buitenzijde van een bouwwerk rook geen rol speelt bij het veilig kunnen vluchten. Wat betreft gevels, worden er eisen gesteld aan de zijde van een constructieonderdeel dat grenst aan de buitenlucht. Het gaat hiermee om de brandklasse van een constructieonderdeel, niet om een materiaaleigenschap. Indien de isolatie geen onderdeel uitmaakt van het constructieonderdeel, welk grenst aan de buitenlucht, worden er geen eisen aan gesteld aan het toe te passen isolatiemateriaal. 

    Bij het opstellen van het Bouwbesluit 2012 is een artikel opgenomen ter beperking van het ontwikkelen van brand en rook in een constructieonderdeel. Hiermee is beoogd om voorschriften te geven omtrent toe te passen isolatiematerialen. Vanuit het artikel kunnen via de Ministeriële Regeling Bouwbesluit 2012 nadere voorschriften worden gesteld aan de eigenschappen van materialen die onder de oppervlakte van een constructieonderdeel liggen. Echter, vanuit deze Ministeriële Regeling zijn vooralsnog geen eisen gegeven.   

    Brandklassen in relatie tot gevels

    Afhankelijk van de gebruiksfunctie (gebruiksbestemming van een bouwwerk), de eventuele status van vluchtroutes en de hoogte van een gevel, wordt een brandklasse B, C of D vereist1 , waaraan constructieonderdelen moeten voldoen. Hierbij is brandklasse B de zwaarste klasse vanuit de Nederlandse wetgeving (betreffende constructieonderdelen). Een brandklasse B is conform de classificatienorm NEN-EN 13501-1 te typeren als moeilijk brandbaar.

    (1 Deze eis betreft de vigerende nieuwbouweis, de brandklassen dienen overeenkomstig de Europese classificatienorm NEN-EN 13501-1 te worden bepaald. Vanuit niveau bestaande bouw worden er eisen gesteld aan de brandvoortplantingsklassen, welke conform de nationale bepalingsmethode NEN 6065 worden geclassificeerd. In artikel 2.80 van het Bouwbesluit 2012 wordt aangegeven hoe deze klassen kunnen worden vertaald naar de brandklassen overeenkomstig de Europese classificatienorm.)

    Vaststellen van een brandklasse

    Om een brandklasse toe te kennen aan een constructieonderdeel zijn diverse beproevingsnormen en hieraan verbonden testen voorgeschreven. Eén van deze testen betreft de Single Burning Item test (SBI-test). Middels de SBI-test kan een brandklasse A1 t/m D aan een product worden toegekend.

    Deze test wordt in een laboratorium-opstelling uitgevoerd en simuleert een ‘prullenbakbrand’. Ontstane hete en brandbare rookgassen worden afgevoerd. Tijdens de test wordt aan hand van het zuurstofverbruik en de rook- en CO2-productie bepaald welke bijdrage het geteste product levert aan de ontwikkeling van brand.

    Waarde van de SBI-beproeving en overige testen

    Zoals benoemd worden tijdens de SBI-test brandbare rookgassen direct afgevoerd. Er wordt geen rekening gehouden met een mogelijk schoorsteeneffect en de opbouw van warmte in een ruimte. Uitgangspunt bij de test is een onbeschadigd constructieonderdeel zonder openingen (zoals ramen).

    Geconcludeerd kan worden dat de testmethoden die vanuit de voorschriften worden aangestuurd onvoldoende aansluiten bij te verwachten praktijksituaties.

    Aangaande (brandbare) isolatiematerialen, hieromtrent kan worden geconcludeerd dat op basis van de huidige beproevingsmethoden geen uitspraak gedaan kan worden over de (brand)veiligheid van een constructieonderdeel met een daarachter gelegen brandbare isolatie in praktijksituaties. De test biedt hierin onvoldoende garantie.

    Gebruik van isolatiematerialen

    In de praktijk wordt veel brandbare isolatie, zoals EPS (piepschuim), PUR (polyurethaan) en PIR (polyisocyanuraat) toegepast in de gevels van Nederlandse gebouwen. Deze materialen hebben goede isolerende eigenschappen, wat leidt tot een minder energieverbruik. Zoals benoemd verbieden de voorschriften het gebruik van een brandbare isolatie niet. Hieromtrent is geen sluitende regelgeving.

    De praktijk toont in de regel beschadigingen in de afwerklaag van gevels, waarbij de brandbare isolatie niet voldoende wordt beschermd en grenst aan de buitenlucht. Dit is (afhankelijk van het gebruikte isolatiemateriaal) niet toegestaan, de gevel dient overeenkomstig de gestelde brandklasse te worden hersteld. In de benoemde situatie kan een brand via de gevel (spouw) zorgen voor een ongewenst schoorsteeneffect (wanneer een brandbare isolatie is toegepast).  Vanuit een (brand)veilige gedachte is het ons inziens verstandig om in plaats van brandbare isolatie een mineraal product (zoals glas- of steenwol) toe te passen als gevelisolatie (uiteraard ook aangaande dakisolatie). Deze natuurlijke producten voldoen aan een brandklasse A1 en branden niet. Enkel een toegepast bindingsmiddel, dat wordt gebruikt voor de verwerking van deze producten, zorgt voor een lichte rookvorming. Hierdoor zal gebruik van minerale producten een significatie bijdrage leveren aan de brandveiligheid van gevels.

    Als laatste moet worden benoemd dat, ondanks het gebruik van brandbare isolatie is toegestaan, de gebouweigenaar ook moet voldoen aan de zorgplicht. Normaliter reguleert de materiële bouwregelgeving dit, echter kunnen risico’s aanwezig zijn waarin deze regelgeving niet voorziet. Ons inziens is dit ook relevant op de toepassing van isolatiematerialen. Door brandveiligheid integraal toe te passen moet ook rekening worden gehouden met de toepassing van isolatie om te zorgen voor een daadwerkelijk brandveilig bouwwerk.

    Meer informatie

    Wilt u meer informatie over dit onderwerp? Neem dan contact met ons op. Onze collega’s zijn altijd bereikbaar om u te voorzien van actuele kennis. Wilt u echt diep op de stof ingaan, lees dan de eerder gepubliceerde blog over Bouwrecht, en anders kunt u altijd de cursus Specialist Bouwkundige Brandveiligheid of Bouwrecht Brandveiligheid volgen.

     

     

    Over deze blog

    Regelmatig publiceert Obex een blog met de ontwikkelen uit de brandveiligheidswereld. Deze maand is de blog geschreven door Bart Lohuis en Nick Warnshuis. Bart en Nick werken allebei al enkele jaren bij Obex en zijn gespecialiseerd in bouwkundige brandveiligheid en het bouwrecht. De een kent het Bouwbesluit nog beter uit zijn hoofd dan de ander. De medewerkers van Obex zijn erg bekwaam in hun werk. Wanneer de docenten geen cursus verzorgen, zijn ze actief in de praktijk. Daardoor kunnen zij de cursussen van Obex altijd heel actueel maken. Obex vormt samen met de directe zusterbedrijven Brafon en Tesmo een integrale veiligheids-kennisketen. 

     

    01-06-2018 Bart Lohuis & Nick Warnshuis Categorie: Nieuws
    << Naar overzicht 0 reacties Bookmark and Share

    Plaats een reactie

    Wordt niet getoond.